Leerroute Oisterwijk | Made in Brabant
Ga op pad met loopjongen Rien en ontdek de leerindustrie in Oisterwijk met deze fietsroute van 27 kilometer.
Bekijk alle 10 foto's
Verken met Rien het terrein van de Koninklijke Verenigde Lederfabriek (Leerfabriek KVL) in Oisterwijk. Fiets vervolgens met hem mee via dit pittoreske dorp naar het mooie buitengebied van Haaren en Moergestel. Onderweg vertelt Rien je over zijn werk als loopjongen van de leerfabriek, maar ook over zijn streken en zijn dromen.
Met deze route van 27 kilometer kom je langs plekken die je meer vertellen over de rijke geschiedenis van de leerindustrie. Geniet van de mooie en rustgevende natuur van de Oisterwijkse Bossen & Vennen, het kabbelende geluid van de Essche Stroom en het sprookjesachtige Kasteel Nemerlaer. Fiets langs Schoenfabriek Van Bommel en keer via de winkel- en horecagelegenheden op De Lind weer terug naar het KVL-terrein.
Wil je meer weten over de geschiedenis van Leerfabriek KVL? Boek dan een rondleiding met een gids en leer alles over de historie van deze bijzondere plek.
Made in Brabant routes
Brabant: de creatieve…
Verken met Rien het terrein van de Koninklijke Verenigde Lederfabriek (Leerfabriek KVL) in Oisterwijk. Fiets vervolgens met hem mee via dit pittoreske dorp naar het mooie buitengebied van Haaren en Moergestel. Onderweg vertelt Rien je over zijn werk als loopjongen van de leerfabriek, maar ook over zijn streken en zijn dromen.
Met deze route van 27 kilometer kom je langs plekken die je meer vertellen over de rijke geschiedenis van de leerindustrie. Geniet van de mooie en rustgevende natuur van de Oisterwijkse Bossen & Vennen, het kabbelende geluid van de Essche Stroom en het sprookjesachtige Kasteel Nemerlaer. Fiets langs Schoenfabriek Van Bommel en keer via de winkel- en horecagelegenheden op De Lind weer terug naar het KVL-terrein.
Wil je meer weten over de geschiedenis van Leerfabriek KVL? Boek dan een rondleiding met een gids en leer alles over de historie van deze bijzondere plek.
Made in Brabant routes
Brabant: de creatieve motor van Nederland. Maar liefst 24% van wat Nederlanders in de maakindustrie produceren, wordt ook nu nog in Brabant gemaakt. Oude ambachten, industriële erfgoed, maar ook innovatieve high-tech bedrijven zijn op vele plaatsen in de provincie terug te vinden met elk een eigen bijzonder verhaal. Van oude ambachten als het leerlooien en bierbrouwen tot de grote multinationals en de kleinere creatieve ondernemers: Brabant heeft het allemaal. We combineren mooie natuur met (oude) industrieën tot typisch Brabantse fiets- en wandelroutes. Bekijk ze allemaal.
-
Bewegwijzering Leerroute Oisterwijk
Volg de wit-groene bewegwijzering van knooppunt naar knooppunt en fiets de Leerroute Oisterwijk.
Bewegwijzering Leerroute Oisterwijk
Volg de wit-groene bewegwijzering van knooppunt naar knooppunt en fiets de Leerroute Oisterwijk.
-
Webshop routekaarten
Webshop routekaarten (Opent een nieuw venster)Koop hier thema- en knooppuntkaarten.
-
Meldpunt routes
Meldpunt routesIets niet in orde op de route? Meld het hier.
Tips van Brabanders
Kaartelementen overslaanDit ga je zien
KVL fabriek Oisterwijk
Van een verlaten plek is Leerfabriek KVL nu een levendige en unieke hotspot voor Oisterwijk en omgeving
Audiofragment: Loopjongen van de KVL-fabriek
Beluister dit fragment bij de KVL-fabriek.
Audiofragment: Loopjongen van de KVL-fabriek
Dit audiofragment is onderdeel van de Leerroute Oisterwijk. Bekijk de route via visitbrabant.com/leerrouteoisterwijk.
“Hallo! Ik ben Rien. Leuk dat je vandaag met mij op pad gaat. Ik laat je eerst het fabrieksterrein zien.
“Als loopjongen kom je overal. Zelfs hier bij de directie. Maar als bij de kamer van directeur Adler het rode lampje brandt, dan is het verboden toegang… Niemand weet waarom.
Ik heb wel gehoord dat er daar in een klein kamertje tegeltjes hangen met spannende afbeeldingen van een man en een vrouw…”
“In de fabriek is het hard werken. Maar de fabriek doet ook veel voor ons. Aan het eind van het jaar is er een fabrieksfeest met een loterij. Ik heb er een wollen deken gewonnen! Daar is ons mam erg blij mee! De hoofdprijs was een huis van wel 3000 gulden! Dat was nog mooier geweest. Want ons huurhuisje is best krap met zijn allen. Maar de buurt is gezellig!”
“Kom, dan springen we op de fiets. Als “loopjongen” fiets je heel wat af in de omgeving haha. We moeten stalen leer naar Schoenfabriek Van Bommel brengen. Maar ik wil eigenlijk een stukje omrijden. Even langs ons huisje. En daarna laat ik je nog wat andere mooie plekken zien!”
Arbeidershuisjes Akkerstraat
De lederfabriek KVL had veel aandacht voor het welzijn van haar arbeiders, ook op het gebied van huisvesting.
Landgoed en Kasteel Nemerlaer
Kasteel Nemerlaer in Haaren ligt op een uitgestrekt landgoed en wordt omringd door natuur. Kenmerkend is vooral de familiegeschiedenis. Het kasteel nog steeds bewoond en je kunt er een rondleiding krijgen.
Audiofragment: Kasteel Nemerlaer
Beluister dit fragment tussen knooppunt 82 - 89.
Audiofragment: Kasteel Nemerlaer
Dit audiofragment is onderdeel van de Leerroute Oisterwijk. Bekijk de route via visitbrabant.com/leerrouteoisterwijk.
“Kijk, dit is kasteel Nemerlaer. Dat staat al jaren leeg. Dat is toch zonde? Er woonde hier ooit een jonkheer die ruzie had met zijn familie. In zijn testament stond dat na zijn dood het kasteel 70 jaar onbewoond moest blijven. Dat is nu al 60 jaar geleden… Ik zie mezelf hier wel wonen over een jaar of tien. En dan – net als die jonkheer - lekker eten en drinken.”
“Hier vlakbij loopt de Essche Stroom. De omgeving is mooi, maar het water is wel vervuild door het afvalwater van de leerfabriek. Ik hoop dat ze die stroom ooit gaan reinigen. Maar nu zou ik er niet zomaar induiken. Waar ik wel graag induik is het Staalbergven.
Ik ben daar laatst – op een hete dag - stiekem een uurtje gaan zwemmen. Onder werktijd. Maar mijn baas kwam erachter. Hij heeft toen 2 gulden van mijn loon ingehouden! En je weet dat wij maar 3,50 per dag verdienen..”
“Kom, dan fietsen we nu naar Van Bommel!”
De Essche Stroom
Zoals de naam misschien doet vermoeden is de Essche Stroom vernoemd naar het gelijknamige Brabantse dorp Esch.
Oisterwijkse Bossen en Vennen
In de Oisterwijkse Bossen kun je heerlijk fietsen en wandelen door het bos en langs de vele vennen, die elk seizoen bijzonder zijn! Ontdek de vele paadjes en speur naar spechten en reeën. Of kom een speurtocht of activiteit doen bij het bezoekerscentrum.
Audiofragment: Schoenfabriek Van Bommel
Beluister dit fragment tussen knoopppunt 11- 83.
Audiofragment: Schoenfabriek Van Bommel
Dit audiofragment is onderdeel van de Leerroute Oisterwijk. Bekijk de route via visitbrabant.com/leerrouteoisterwijk.
Rien: “Mooie schoenenfabriek, hè! Die is gloednieuw. Hé kijk, daar heb je Johan. Die is al 17.”
Johan: “Ah, Rien! Jij komt zeker die stalen brengen?
Hé, een onbekend gezicht! Ben jij de nieuwe loopjongen? Ik ben Johan en ik werk sinds kort hier in de Snijderij. Schoon werk, maar ik wil later graag inkoper voor Van Bommel worden. Dat verdient heel goed en je reist overal naartoe!”
Rien: “Nou, als loopjongens komen wij ook overal haha.”
Johan: “Ja, maar jullie verdiensten zijn een stuk minder.”
Rien: “Nou, daar verkijk je je op! Ik moest laatst van meneer Adler een pakketje met de trein naar Amsterdam brengen. Grote spoed want het moest met het vliegtuig mee. Maar het is me gelukt en ik kreeg als beloning 20 gulden! Dat is meer dan ons weekloon!”
“Kom, dan fietsen we terug naar de leerfabriek. Ik ben benieuwd wat de volgende opdracht wordt. Ik hoop dat je de inwerkdag leuk vindt. Ik ben in ieder geval blij dat je bij ons komt werken!”
Schoenfabriek Van Bommel (niet geopend voor publiek)
Met een historie die teruggaat tot 1718 is Schoenfabriek Van Bommel een van de oudste schoenfabrieken van Europa.
Huizen van der Aa
Voormalige directiehuizen van de directie van de Lederfabriek KVL aan De Lind 39-41 in Oisterwijk
Station Oisterwijk
Het station van Oisterwijk, gebouwd in 1865, ademt de sfeer van vroeger en is een mooi vertrekpunt voor een dagje uit. Dankzij de ligging loop je zó het gezellige centrum in of fiets je snel de omliggende natuur in, met bossen, vennen en heide binnen handbereik.
KVL fabriek Oisterwijk
Van een verlaten plek is Leerfabriek KVL nu een levendige en unieke hotspot voor Oisterwijk en omgeving
Routeverhaal
KVL fabriek Oisterwijk
Van een verlaten plek is Leerfabriek KVL nu een levendige en unieke hotspot voor Oisterwijk en omgeving
Het is 1954. De lederfabriek in Oisterwijk draait op volle toeren. Het werk in de fabriek is zwaar en vies. De dagen zijn lang en de lonen laag maar de saamhorigheid onder de arbeiders is groot. Vaak gaan ze al op jonge leeftijd bij de lederfabriek aan de slag. Zo ook Rien. Hij is pas 15 en werkt hier sinds een half jaar als loopjongen. Vandaag gaat hij jou – als nieuwe loopjongen – wegwijs maken bij de lederfabriek en in de omgeving.
Een loopjongen van de lederfabriek komt overal, zo weet Rien uit eigen ervaring. Je komt zelfs bij de directie. Maar wanneer het rode lampje bij de kamer van directeur Adler brandt, weet hij dat het verboden toegang is. Ondanks zijn nieuwsgierigheid, gehoorzaamt hij. Al vraagt hij zich wel af wat er zich afspeelt achter die deur…
De fabriek doet veel voor de arbeiders en hun familie. Zo worden er dagjes uit georganiseerd en is er elk jaar een groot fabrieksfeest met een loterij waar je kostbare prijzen kunt winnen. Een welkome aanvulling op de lage lonen. Grote families wonen in krappe huurhuizen, maar Rien houdt van zijn gezellige buurt. Toch droomt hij ook van een eigen huis.
De opdracht van vandaag: jullie worden op pad gestuurd om enkele stalen leer naar Schoenfabriek Van Bommel in Moergestel te brengen. Rien besluit een omweg te maken om jou eerst enkele bijzondere plekken in de omgeving te laten zien. Vanaf de fabriek in Oisterwijk fietsen jullie langs het huis van Rien en het buitengebied naar kasteel Nemerlaer in Haaren.
Het contrast tussen de huurhuisjes in Oisterwijk en kasteel Nemerlaer is groot. Zeker als je bedenkt dat het kasteel nu, anno 1954, al 60 jaar leeg staat vanwege een excentrieke jonkheer die ruzie had met zijn familie. Rien grapt dat hij zichzelf hier wel ziet wonen, over een jaar of tien.
Vlak bij het kasteel loopt de Essche Stroom. Deze is zwaar vervuild door het afvalwater van de textielfabriek verderop in Tilburg en dat van de lederfabriek. Hopelijk wordt de stroom in de toekomst gereinigd want Rien neemt graag een duik. Hij ging een keer onder werktijd zwemmen in een ven in de omgeving. Maar zijn baas kwam erachter en dat kwam hem duur te staan… De plicht roept en jullie moeten verder. Via de Oisterwijkse bossen en vennen naar Moergestel.
De nieuwe fabriek van Van Bommel is in 1952 geopend en is dus net een paar jaar oud. Rien is vol bewondering voor de prachtige fabriek! Bij Van Bommel ontmoeten jullie Johan. Hij is twee jaar ouder dan Rien en een stukje serieuzer. Johan werkt in de Snijderij, maar droomt ervan inkoper voor Van Bommel te worden. Dan ga je pas echt goed verdienen en je komt nog eens ergens! Het loon van de loopjongens ligt weliswaar een stuk lager dan dat van Johan, maar Rien verdient af en toe een extraatje. Zoals die keer dat hij van directeur Adler met spoed een pakketje naar Amsterdam moest brengen… Daar heeft Johan niet van terug.
Jullie opdracht is nu volbracht en het is tijd om terug te keren naar de lederfabriek in Oisterwijk. Rien denkt aan wat de volgende opdracht zou kunnen zijn. De post rondbrengen? Een bestelling ophalen bij de bakkerij misschien? Hopelijk staat er een lekker kopje koffie klaar. Dat hebben jullie wel verdiend, vindt hij.
KVL fabriek Oisterwijk
Van een verlaten plek is Leerfabriek KVL nu een levendige en unieke hotspot voor Oisterwijk en omgeving
- 15
- 79
- 80
- 58
- 82
- 89
- 88
- 77
- 25
- 19
- 18
- 84
- 79
- 32
- 12
- 11
- 16
-
Van stad naar stilte: een 4-daagse fietstocht door Noord-Brabant
Zorg dat de accu van je E-bike opgeladen is en maak je klaar voor een 4-daagse fietsvakantie vol smaakvolle pauzeplekken.
-
Een 2-daagse fietstrip langs de Brabantse Brouwroutes
Stap op de fiets voor een tweedaags avontuur door bourgondisch Brabant! Reisblogger John neemt je mee langs de Brabantse Brouwroutes.
-
Een culturele stedentrip: Breda & omgeving
Breda is een stad vol unieke verhalen en tijdens deze tweedaagse trip leer je er een aantal van kennen.
-
Van kloostertuinen tot stuifduinen: een 5-daagse camper roadtrip door Van Gogh Nationaal Park
Deze vijfdaagse route neemt je van oost naar west mee door Van Gogh Nationaal Park. Steeds met een gastvrije uitvalsbasis voor je camper, waarmee je in Noord-Brabant van harte welkom bent.
-
Een dag fietsen en onthaasten op het Brabants Kloosterpad
Ervaar de rust van het Brabants Kloosterpad tijdens een fietstocht langs kloosters, vestingstadjes en de kronkelende Maas. Een ideale route om even écht te onthaasten.
-
5x de mooiste plekken in Brabant volgens routevrijwilligers
Natuur beleven in Brabant? Dankzij 500 vrijwilligers zijn de wandel-, fiets-, ruiter- en mountainbikeroutes altijd tiptop in orde. Ontdek hun 5 favoriete natuurplekken!
-
9x De heide in bloei: een kleurrijk spektakel
Paarse en roze tinten sieren het Brabantse landschap en zorgen voor een spectaculair schouwspel. Dit zijn de plekken in Noord-Brabant waar je tijdens je wandeling of fietstocht kunt genieten van deze bijzondere kleurenpracht.
-
8x Wandelen en fietsen in omgeving Tilburg
Fietsen en wandelen in het Hart van Brabant is een feest. Met Tilburg als kern valt er genoeg te beleven. In de stad, maar ook in de wijde omgeving daaromheen.
-
Een 3-daagse roadtrip door Van Gogh Nationaal Park in Noord-Brabant
Een 3-daagse roadtrip door het uitgestrekte Van Gogh Nationaal Park voert je langs landschappen en cultureel erfgoed waar de verhalen van Van Gogh nog altijd voortleven.
-
7x Brabantse fietsroutes met een bijzonder verhaal
Brabant is een provincie vol verhalen. Van spannende sagen en beroemde (voormalige) inwoners tot aan de boeiende historie van stad en land. De fiets is hét perfecte middel om deze verhalen te ontdekken.